TeknolojiYapay Zeka

Bir Bilirkişi, Suni Zekalarla İlgili Önyargı Uyarısında Bulundu

Suni zekanın tanımına baktığımızda, insan zihninin gerçekleştirebileceği işlemleri gerçekleştirebilen alet ve yazılımlar olduklarını görüyoruz. Amazon Alexa gibi jurnal yaşamımızda gördüklerimizden Google ’ın aramalarımızı tahmin eden sistemine değin böylece çok farklı suni akıl bulunuyor.

Bir suni zeka uzmanı, şimdi ilgilenilmesi gereken bir soruna dikkatleri çekti. Leiden Üniversitesi ’nden yapay zeka alanında asistan profesör Peter van der Putten, suni zekada bulunan bir kusuru göz önüne çıkardı.

Suni zekada önyargı sorunu

yapay zeka

Karar saptamak genel olarak kompleks bir sürecin sonucu olarak gerçekleşir. Elde edilen tek bir çıktı (alınan karar) olmasına karşın altta yatan farklı etmenler olabilir. Bu etmenleri değerlendirirken gözlemciler kendi deneyimlerine kadar hareket ederler. İşe alım yapan bir kişinin adayları “Benimle benzer okuldan mı?” ya da “Kimler benim okulumdan değil?” diye ayırma yoluna gitmesi bir yanlılık göstergesidir.

Van der Putten de bu noktada yapay zekaların kendi başlarına iyi ya da fena olmadıklarını söyleyerek konuya dahil oluyor. yine de insanların önyargılarını ve yanlılıklarını da bu sistemlerin kopyalayabileceğini açıklama ediyor. 

Suni zeka uzmanı ilave olarak verilerden nedeniyle da önyargıların ve hataların sistemlere aktarılabileceğini belirtiyor. Örneğin insan kaynakları için geliştirilen bir yapay zekanın, kadınların yaşadığı mesleki çoğalma sorunlarını önyargı olarak kopyaladığı ortaya çıkmıştı. Öteki çalışan verilerinden yola çıkarak eğitilen suni zeka, daha üstteki seviyelerde denk adaylarla karşılaştığında kadın adayları reddetmeye yönelmişti.

Suni zeka önyargıyı öğreniyor

yapay zeka

Kuralların ve verilerin kendi içinde barındırdığı önyargı, daima için doğrudan isimlendirilemese de istatistiklerle ortaya konabiliyor. Bu istatistiksel yapıyı evvelden keşfeden suni zeka da daha sonra kendi kodunun parçası haline getiriyor. 

Apple ’ın kurucularından Steve Wozniak, algoritmaların kadınlara aleyhinde önyargılar geliştirmiş olabileceğini dile getiren bir başka isim olmuştu. Firmanın kredi kartı da kredi özellikleri benzer olan kadın ve erkeklere ayrı limitler sunmuştu. 

Uzmanlara göre yapay akıl, onu kurarken kullanılan data dek önyargılı ve yanlı oluyor. Bunu alıkoymak muhtemel değil oysa etkisini yoklama edilebilir tutmak mümkün olabiliyor. Suni zeka yeni verilerle bir şeyler öğrendikçe bizde bir şeyler öğreniyoruz gibi duruyor.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu