TeknolojiUzay

Gökbilimciler, Ay’da Bir SETI Gözlemevi Düzenlemek İstiyor

Breakthrough Listen kadar desteklenen bir grup analist, Ay’ın Dünya’dan uzağa bakan yüzüne SETI radyo gözlemevi kurulması için National Academy Sciences Planetary Science and Astrobiology Decadal Survey’e başvuruda bulundu. On yıl sürecek olan bu araştırmada, dünya dışı yaşamı araştırma konusunda en fazla karşılaşılan problemlerden bir tanesi olan yüksek miktardaki radyo parazitlerinden bahsedildi.

Gezegenimizin uydusuna kurulacak olan radyo teleskopu, sadece dünyadaki radyo parazitlerinden kurtulmuş olmayacak bununla birlikte Dünya’nın atmosferi göre engellenen radyo spektrumu parçalarını açarak dünya dışı akıllı yaşamı duyma şansını daha da artıracak.

İlk gözlem çalışmaları ve radyo parazitleri

eso gözlemevi

SETI Berkeley Reseach Center’dan Eric Michaud, Ay’a gitmek için gerekli olan taşıma altyapısının geçtiğimiz on yıla kadar fazla daha ucuz olduğunu söylerken “Şayet bugün değil fakat bence süre geçtikçe daha da uygun olacak” dedi.

Radyo parazitlerinin SETI için bir problem olması yeni bir şey yok, başından beri bulunuyor. 1960 yılında gezegen bilimci Frank Drake gözlemler yapmaya başladı. Birkaç günlük gözlemden sonradan epeyce zinde bir radyo sinyali alındı. Doğal bir dünyada, bu dek dinç bir radyo profili oluşturacak hiçbir şey yoktu. Drake, “Hiçbirimiz böyle bir şey görmemiştik” diyor. Fakat tahmin edilebileceği gibi bu sinyal, uzaylı bir medeniyetten gelmemişti; bir uçaktan gelmişti.

seti, seti uyduları

Yaşanan bu hayal kırıklığı, 1960’lı yıllar boyunca Drake kadar yürütülen çalışmalarda da devam etti. Araştırmacılar, binlerce yıldız baştan başa onlarca SETI araştırması yürütse de elleri hep abes kaldı. Bu dönemlerde askeri radarlar, TV kuleleri, cep telefonları ve uydular nedeniyle radyo parazitleri daha da arttı. Natürel dünya dışından gelebilecek bir sinyalin de bunların aralarında kaybola ihtimali de aynı oranda büyüme gösterdi.

Hem Dünya’nın kalın atmosferi de bir engel teşkil ediyor. Ama bizim tersimize Ay’ın atmosferi bulunmuyor ve geceleri, haftalarca sürebiliyor ki bu da Güneş’ten gelecek radyo parazitlerinin sınırlı olacağı anlamına geliyor. Yani Ay’ın dünyaya uzakta tarafındaki geceler, uzaklardan gelecek radyo sinyallerini kulak vermek için oldukça huzurlu bir yer.

Ay’da SETI Gözlemevi

ay, ay'ın yüzeyi

Breakthrough Listen’ın araştırmasında Ay’daki SETI Gözlemevi için iki teşebbüs öneriliyor: bir uydu ve yüzeyde bir teleskop. Uydu, Ay’ın uzaktaki yüzündeyken sinyalleri tarayacak ve yakın yüzündeyken de verileri Dünya’ya gönderecek. Böyle bir uydunun Ay’a gönderilmesi 20 milyon dolardan çok daha ucuza mâl olabiliyor.

Tabii Ay’daki SETI Gözlemevi’nin dağıtılmış dezavantajları da bulunuyor. Bu dezavantajlardan en büyüğü ise uydunun, Ay’ın koruyucu kalkanlarının büyük bir çoğunluğunu kaybetmesi ve Ay’ın yüzeyinden fazla uzak olacağı için Dünya’dan gelen radyo parazitlerine karşı savunmasız olması.

Berkeley SETI Research Center direktörü ve araştırmanın ikinci yazarı Andrew Siemion, Ay’ın uzakta kadar yapılacak birincil gözlemlerin yörüngeden gerçekleştirileceğini dile getiriyor. En nihayetinde yüzeye oldukça büyük bir teleskop gerçekleştirmek isteneceğini söyleyen Siemion, kesin bir noktadan sonradan bunun da yeterli olmayacağını dile getiriyor.

nasa ay'daki gözlemevi, ay gözlemevi

Gerçekte Ay’a bir gözlemevi ayarlamak yeni ortaya atılan bir şey değil. 1970’li yıllarda bilim insanları, Ay’ın kraterlerinin radyo çanağı olarak kullanılabileceği fikrini ortaya atmış ancak o dönem için Ay’a kurulacak bir radyo gözlemevinin çok pahalı olacağı sonucuna varılmıştı. Fakat günümüzde SpaceX ve Rocket Lab gibi ticari şirketlerin varlığı ve bu şirketlerin uzay seyahatlerinin maliyetini oldukça düşürmesiyle birlikte bundan böyle çok daha muhtemel olabileceği dile getiriliyor.

Hem bu fikir birincil ortaya atıldığında radyo gözlemevinin kurulması için insanların da gitmesi ve kurulumu gerçekleştirmesi gerekiyordu. Oysa geçen 40 yılın sonunda otonom teknolojisi insanları bu denklemden çıkaracak değin genişledi ve Chang’e 4 arabulucu, Ay’ın uzaktan tarafında otonom olarak inmeyi başardı.

Natürel Ay’ın uzaktan tarafına yapılacak bir radyo gözlemevi kurulumu içerisinde çoğu zorluğu da barındırıyor oysa bunlardan bir parça başına de haftalar baştan başa sürecek olan gecede enerjinin nereden tedarik edilebileceği. NASA’nın bu konuda küçük nükleer reaktörlerle çalışması olsa da az önce uzayda deneme edilmiş değil.

Tüm bunlara rağmen Michaud ve Siemion epeyce ümitli. Astronominin geleceğinin büyük bir kısmının uzayda olacağını söyleyen Siemion, uzaya erişimin daha ucuzlaşması ve daha demokratikleşmesiyle astronominin de uzaya taşınacağını dile getiriyor.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu