TeknolojiYapay Zeka

Yapay Zekânın Mucidi John McCarthy ’nin İnanılmaz Hayatı

Suni zekâ, kimilerine tarafından büyük bir lütuf kimilerine tarafından ise büyük bir risk. Kitaplardan filmlere, yani kurguya, günümüzde ise yavaşça gerçeğe dönüşen yapay zekâ, en barbar ve kısa tanımıyla “insan zekâsıyla yapılabilecek şeyleri bilgisayarlara yaptırma” teknolojilerine verilen isim. Oysa bu ismi ilk kim kullandı da öylesine geçerli oldu ki bugünü, hatta geleceği şekillendiriyor.

Bu yazımızda yapay akıl kavramının mucidi olan John McCarthy ’nin hayatını her yönüyle ele aldık. Başarı batmış yaşamı baştan başa defalarca iyi ve yardımsever şeylere imza atan McCarthy, suni zekânın mucidi olmasının yanı sıra Lisp dili olarak aşina programlama dilinin de mucidi olduğunu söyleyebiliriz.

John McCarthy ’nin başarı dolu gençlik yılları:

John McCarthy ’nin gençliği

John McCarthy, 4 Eylül 1927 senesinde İrlanda göçmeni olan bir ailenin çocuğu olarak ABD, Boston eyaletinde dünyaya geldi. Idareli kriz sebebiyle çoğu defa taşınmak zorunda kalan, hesaplı durumu böylece de iyi olmayan bir ailenin çocuğuydu. Babası Kaliforniya’da organizatör olarak meslek bulduktan sonra John, hemen şimdi iki yaşındayken California ’ya taşındılar.

Sahip olduğu dağıtılmış afiyet sorunları nedeniyle okula geç gitse de üstün zekâsı bir uçtan bir uca liseden 2 sene erken mezun oldu. Eğitim hayatındaki planlarını daha evvelden belirleyen McCarthy, kendi kendine üniversite kitaplarından ileri matematik dersi çalışarak kendini geliştirdi ve 1944 senesinde kabul edildiği Caltech ’te ilk iki sene ileri matematik derslerinden muaf tutuldu.

Sürat kesmeyen akademik kariyeri:

Matematik dersi öncelikle elde etmek üzere okuldaki derslerinde gösterdiği başarıyı ne yazık fakat karoser eğitimi dersinde gösteremedi. Cisim eğitimi derslerine devam etmediği için üniversiteden uzaklaştırılınca asker olup orduda bir vakit tahsis yaptı.

John McCarthy, II. Dünya Savaşı ’nda orduda atama yaparken sahip olduğu matematik bilgisiyle Almanların şifrelerini çözmeyi amaçlıyordu. Bilgisayarlar için özel programlar yazılması olası olursa, bilgisayarların tıpkı insan gibi düşünmeyi öğrenebileceğini düşünüyordu. Orduda bir süre devir yaptıktan daha sonra Caltech ’e yeniden kabul edildi ve 1948 senesinde matematik bölümünden mezun oldu.

Caltech ’te katıldığı “Davranışta Serebral Mekanizmalar” konulu bir sempozyumda beyinlerin ve bilgisayarların karşılaştırılması, John McCarthy ’e suni zekâ fikri için ilham verdi. İnsan gibi düşünebilen makineler geliştirme arayışına girişen McCarthy, böylece söylemiş olduğu “İnsanlar bürokrasiyle mücâdele etmek yerine makinelerle uğraşmayı seçim ediyor.” sözünü de kanıtlamış oldu.

Dünyanın en iyi üniversitelerinde çalıştı:

John McCarthy lisp

McCarthy, başarıyla mezun olduktan sonra Donald C. Spencer’ın gözetiminde “Projeksiyon operatörleri ve kısmi diferansiyel denklemler” başlıklı doktora tezini tamamlayıp 1951 senesinde Princeton Üniversitesi ’nde matematik alanında doktora yaptı. Princeton Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi‘ndeki kısa süreli çalışmasının ardındaki 1955 senesinde Dartmouth Üniversitesi ’nde asistan doçent oldu.

Bir yıl sonra McCarthy, 1956 senesinin sonbaharında araştırma görevlisi olarak MITOS Üniversitesi ’nde çalışmaya başladı. MITOS ’de araştırma görevlisi olarak çalışırken 1956 ’da ALGOL adlı programlama dilini geliştiren bir komitede yer aldı.

Yapay zekânın birincil adımlarını attı:

john mccarthy ders anlatıyor

Genç bir akademisyen olarak 1956 senesinde ilk suni akıl konulunu konferans olan Darthmouth Konferansı ’nı düzenledi. Konferansta yapay zekânın tanımlamasını yaparken “Öğrenmenin ve zekânın tüm özellikleri en ince detayına değin tanımlanırsa, bilgisayarlar bunları simüle edebilir ve bunun sonucunda insan gibi düşünebilir” dedi.

Yıllar daha sonra, bu açıklamayı yapmanın hemen şimdi erken olduğunu kabul etti oysa ilerleyen yıllarda bunun gerçekleşeceğine inancının tam olduğunu da ekledi. McCarthy, Turing testini geçecek bilgisayarlar için yerinde yazılımların yazılabileceğine inanıyordu. Bunu yerine getirmek amacıyla suni akıl kavramını ortaya attı ve onun gösterdiği bu çabayla yapay zekâ, bir bilim dalı olarak gelişti.

McCarthy ’nin, yapay zek+a fikrini ortaya attığı zamanda Rusya ve ABD arasındaki Soğuk Savaş adamakıllı kızışmıştı. Bu sebeple ABD ’nin Savunma Bakanlığı yapay zekâ araştırmalarına büyük fiziki destek sağladı. Ayrıca ABD, uzay yarışında Rusya ’nın arkasında kaldığı için yapay akıl alanında lider konumunda olmak istiyordu.

En eski ve en enerjik programlama dillerinden biri olan Lisp dilini geliştirdi:

John McCarthy'nin hız kesmeyen akademik kariyeri

John McCarthy, IBM 7090 bilgisayarı ile satranç oynuyor, sene 1967.

Onlarca yıl aralıksız geliştirilerek kullanılmış olan ve günümüzde de halen kullanılan Lisp dilini yapay akıl uygulamalarının programlarında kullanmak için yazdı. Lisp dili, 1959 ardından yapay zekâ ürünlerinde kullanılan tek dil haline geldi ve  suni akıl programı yazanların en çok tercih ettiği dil oldu. Bu dil, günümüze değin sürekli gelişmeye devam etti ve Emacs Lisp, ANSI Common Lisp, Scheme ve Autolisp gibi lehçeleri yazıldı.

sonra 1962 senesinden 2000 senesinde emekli olana kadar Stanford Üniversitesi ’nde matematik profesörü olarak çalıştı. Fakat emekli olduktan sonradan da üniversitedeki bilimsel çalışmalarını sürdürmeye de devam etti.

Yapay zekâ ve bilgisayar bilimine sayısız katkıda bulundu:

John McCarthy yaşlılığı

Stanford ’ta 1965 senesinde Suni Akıl Laboratuvarı ’nı kurdu ve 1980 senesine kadar bu laboratuvarın başkanlığını yaptı. Suni zekâ konusunda otuz doktora tezi yönetti. Yapay zek+a kavramını geliştirip bilim adamlarının ufkunu açan McCarthy, yapay zekânın insanlığın geleceği için manâlı olduğunu bir kere daha kanıtladı.

Bilgisayar bilimine sağladığı kazanımlar ve katkılardan dolayı 1971 senesinde bu alandaki en önemli ödül olarak kabul edilen Turing Ödülü ’nü almaya hak kazandı. Başarılarla batmış bir yaşam geçiren McCarthy, 24 Ekim 2011’de Stanford’daki evinde hayata gözlerini yumdu.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu